Cách dùng hàm IF, VLOOKUP và SUM cơ bản trong Excel – Hướng dẫn cho người mới bắt đầu

Bạn mới học Excel và nghe tới những cái tên “đáng sợ” như IF, VLOOKUP, hay SUM? Đừng lo! Đây là 3 trong số những hàm Excel cơ bản và hữu ích nhất mà bất kỳ sinh viên hay nhân viên văn phòng nào cũng nên biết.

Chỉ với vài ví dụ đơn giản, Di Động 3 Tốt sẽ giúp bạn hiểu được cách hoạt động và cách áp dụng thực tế của từng hàm, để bạn có thể tự tin sử dụng Excel trong học tập và công việc hằng ngày.

📌 Tổng quan về công thức hàm trong Excel

Trong Excel, một công thức luôn bắt đầu bằng dấu =. Sau đó là tên hàm, trong ngoặc là các đối số (argument).
👉 Ví dụ: =SUM(A1:A5) có nghĩa là tính tổng từ ô A1 đến A5.

Ba hàm được đề cập hôm nay là:

• SUM: Dùng để tính tổng

• IF: Dùng để kiểm tra điều kiện

• VLOOKUP: Dùng để tìm kiếm dữ liệu

🧮 1. Hàm SUM – Tính tổng đơn giản, nhanh chóng

✅ Công thức:

=SUM(number1, [number2], …)

🎯 Mục đích:

Cộng các số lại với nhau.

📌 Ví dụ 1 – Cộng 3 số cụ thể:

=SUM(5, 10, 15)

Kết quả là 30

📌 Ví dụ 2 – Cộng các ô trong vùng:

=SUM(B2:B6)

Tổng tất cả giá trị từ ô B2 đến B6.

💡 Mẹo: Nhấn Alt + = để tự động chèn hàm SUM cho vùng liền kề.

🧠 2. Hàm IF – Kiểm tra điều kiện

✅ Công thức:

=IF(điều_kiện, giá_trị_đúng, giá_trị_sai)

🎯 Mục đích:

Dựa vào điều kiện để trả kết quả khác nhau.

📌 Ví dụ 1 – Phân loại đậu/rớt:

=IF(C2>=5, "Đậu", "Rớt")

Nếu điểm trong ô C2 ≥ 5 thì hiển thị “Đậu”, ngược lại hiển thị “Rớt”.

📌 Ví dụ 2 – Nâng cao với lồng IF:

=IF(C2>=8, "Giỏi", IF(C2>=6.5, "Khá", "Trung bình"))

💡 Lưu ý: Có thể lồng nhiều hàm IF với nhau để xử lý nhiều điều kiện.

🔎 3. Hàm VLOOKUP – Tìm dữ liệu theo cột

✅ Công thức:

=VLOOKUP(giá_trị_tìm, bảng_dữ_liệu, số_thứ_tự_cột, [kiểu_khớp])

🎯 Mục đích:

Tìm dữ liệu tương ứng với một giá trị khóa (ví dụ: tra cứu tên từ mã sinh viên).

📌 Ví dụ – Tra cứu tên sinh viên từ mã số

Bạn muốn tìm tên ứng với mã 1002, dùng:

=VLOOKUP(1002, A2:B4, 2, FALSE)

🔎 Giải thích:

• 1002: Giá trị cần tìm

• A2:B4: Vùng dữ liệu tìm kiếm

• 2: Lấy kết quả ở cột thứ 2 trong vùng

• FALSE: Tìm chính xác

💡 Mẹo: Đảm bảo cột tra cứu (ở đây là mã sinh viên) nằm bên trái cột chứa giá trị cần lấy.

📖 So sánh nhanh 3 hàm IF – VLOOKUP – SUM

💼 Ứng dụng thực tế cho sinh viên & nhân viên văn phòng

✅ Sinh viên:

• Làm bảng điểm

• Theo dõi chi tiêu

• Làm đồ án nhóm

✅ Nhân viên văn phòng:

• Lập báo cáo

• Phân tích dữ liệu

• Tự động hóa tìm kiếm

🧩 Một số lỗi thường gặp khi dùng hàm

❌ Lỗi #NAME? – Gõ sai tên hàm (vd: =SUm() → sai)

❌ Lỗi #N/A – Dữ liệu không tìm thấy trong hàm VLOOKUP

❌ Lỗi kết quả sai trong hàm IF – Quên đặt dấu " cho chữ hoặc sai thứ tự điều kiện

💡 Hãy kiểm tra kỹ cú pháp và đừng quên dùng Insert Function (fx) để hỗ trợ tra cứu nhanh.

Ba hàm IF, VLOOKUP và SUM là nền tảng cơ bản giúp bạn thành thạo Excel một cách dễ dàng. Dù bạn là sinh viên đang làm bài tập hay nhân viên văn phòng mới bắt đầu học công cụ này, hãy bắt đầu từ những ví dụ đơn giản và thực hành thường xuyên.

Nếu bạn đang tìm kiếm một chiếc MacBook chạy Excel mượt, pin bền và ổn định, hãy đến Di Động 3 Tốt – nơi có đội ngũ kỹ thuật viên tận tâm sẵn sàng tư vấn chiếc máy phù hợp nhất cho nhu cầu học tập và làm việc của bạn.

📍 Cơ sở 1: 41 Quang Trung, TP. Thái Bình (Hưng Yên)
📍 Cơ sở 2: 145 Quang Trung, TP. Thái Bình (Hưng Yên)
📞 Hotline: 0828.17.17.17
💬 Liên hệ nhanh: Fanpage & Zalo
✨ Di Động 3 Tốt – Chất lượng tốt nhất – Giá thành tốt nhất – Hậu mãi tốt nhất.